Innovatiekansen liggen voor het oprapen!

Innovatiekansen liggen voor het oprapen!

Innovatie is hot. Dat is niet ten onrechte, want alleen door middel van innovatie kan de Nederlandse economie een boost krijgen, kunnen we het tij van de dreigende klimaatverandering keren, de zorg betaalbaar houden en het leefklimaat in de steden waarborgen. Ook de dringend noodzakelijke energietransitie en het aanboren van nieuwe markten met nieuwe proposities lijken we enkel en alleen voor elkaar te kunnen krijgen door middel van innovatie.

Maar al te vaak denken we dat de grote corporates enerzijds en de kleine startups anderzijds de exclusieve aanjagers van innovatie zijn. Het MKB lijkt ten opzichte van deze gedoodverfde innovatiekampioenen slechts een bijrol te vervullen. Dat is echter geheel ten onrechte, want juist het midden- en kleinbedrijf bevindt zich in een bevoorrechte positie als het op innovatie aankomt.

Om te beginnen zijn er vele malen meer MKB-bedrijven dan dat er corporates of startups zijn. De innovatiecapaciteit van het MKB is daarmee dus navenant groter. Ten tweede weten we inmiddels dat succesvolle innovaties tot stand komen door in te spelen op al dan niet latente behoeften, overtuigingen en structuren. Omdat het MKB een veel bredere spreiding heeft, beter is aangesloten op ketens en veel dichter op de huid van de samenleving opereert, kan het MKB ook een veel grotere impact hebben op die samenleving dan de vaak rigide corporates of geïsoleerd opererende startups. De vraag is echter wel hoe je als organisatie tot echte innovatie komt. Alvorens die vraag te beantwoorden moeten we afrekenen met drie hardnekkige misverstanden.

1. Innovatie is technologische innovatie
Nog veel te vaak gaan we ervan uit dat innovatie valt of staat met nieuwe slimme technologie. Die technologie kan helpen, maar is geenszins een garantie voor succes.  Succesvolle innovaties zijn namelijk slechts voor 25% gebaseerd op nieuwe technologie. De echte succesfactor van een innovatie wordt bepaald door de sociale en inclusieve manier waarop een vernieuwing tot stand komt en wordt geïmplementeerd.

2. Innovatie ontspringt aan het brein van een geniale geest
Ook fout! Innovatie komt altijd voort uit de samenwerking tussen mensen die betrokken zijn bij een vraagstuk en vanuit die houding hun ervaring en kennis inbrengen. Inclusieve innovatie en duurzame verandering vinden hun oorsprong in de omgeving waarin mensen wonen, leven en werken. Door ons in die omgeving te verdiepen en daarbij ons creatieve vermogen in te zetten kunnen we ons betere en interessantere situaties voorstellen. Succesvolle innovatie hangt dan ook voor meer dan 70% af van sociale innovatie. Het gaat daarbij enerzijds over de mate waarin een organisatie in staat is om anders, beter en creatiever samen te werken, zowel intern als extern. Anderzijds is het succes van een innovatie afhankelijk van de mate waarin de mensen voor wie die innovatie bedoeld is, betrokken zijn bij de ontwikkeling ervan.

3. Innovatie is duur!
Wederom een verkeerde veronderstelling. Miljoenen pompen in op voorhand uitgestippelde, jarenlang durende projecten is nu juist het recept om niet tot innovatie te komen. Omdat er grote investeringen op het spel staan voeren beheersing, efficiëntie en risicomijdend gedrag de boventoon. En dat terwijl innovatie juist vraagt om ruimte voor experiment: korte cycli, leren door te doen, prototyping en flexibel stappen kunnen zetten. Het mooie is dat juist die aanpak helemaal geen grote investeringen vergt.

Wat zijn dan wel de randvoorwaarden voor succesvolle innovatie?

1. Creativiteit is de sleutel voor innovatie
Creatieve processen en methodes zijn key voor innovatie. Innovatieve bedrijven zijn altijd bedrijven waarin creativiteit in de gehele organisatie is verankerd. Omarm dus onzekerheid, wees nieuwsgierig en optimistisch, vertrouw erop dat een creatief proces altijd nieuwe inzichten, ideeën en concepten oplevert.

2. Holistische benadering
Succesvolle innovatie vraagt om een holistische blik en aanpak. Door de kennis en ervaring van de gehele organisatie, bottom-up en top-down, in het proces te betrekken en door in co-creatie samen te werken met partners en doelgroepen, worden verschillende perspectieven geïntegreerd en ontstaan er concepten die aansluiten op individueel-, community- en systemisch niveau. Om die reden raken dergelijke concepten gemakkelijk ingebed in de samenleving.

3. Exploitatie en exploratie gaan niet samen
De dagelijkse exploitatie van een bedrijf draait om meetbare resultaten en KPI’s. Exploratie vraagt daarentegen om onderzoek, ideeën, prototyping en evaluatie. Hoewel de uitkomst van een innovatieproces onvoorspelbaar is, levert het gegarandeerd nieuwe inzichten en concepten op. Kwantitatieve doelstellingen zetten een rem op vernieuwing en moeten daarom tijdelijk opzij worden gezet. Commitment en lef van de directie zijn dan ook vereist om tot echte innovatie te komen.

Agnes Willenborg is de oprichter van A better place – design driven innovation & transformation en begeleidt organisaties bij innovatieprocessen.

agnes@abetterplace.nl, 06 51050150  

 

Share this post